طبیعی است خیلی از ما از این جمله خوشمان نیاید: «به ایران سفر نکنید!»
چرا؟ مگه ایران چشه؟ این همه آدم دارند بدون مشکل زندگی میکنند. صفحههای اینستاگرام را ببینید؛ این همه ایرانگرد و طبیعت گرد، این همه عکاس، این همه دست به قلم، این همه نوازنده و خواننده و آدمهای باحال دیگر.
چرا یک نفر باید همچین حرفی بزند؟ آدم برای اثبات غلط بودن این حرف دلش میخواهد دست گوینده را بگیرد و او را ببرد ایران و حسابی بچرخاند و آخرش بگوید دیدی خوب بود؟ حالا برو برای دوستات تعریف کن.
اما اگر طرف بخواهد تنها، بدون راهنما و مترجم به ایران بیاید چه؟ اگر یک زن باشد چه؟ اوضاع فرق میکند.
جملهی عنوان این متن و توصیههای زیر از سایت وزارت خارجهی کشورهای دیگر برداشته شده است. آنها دلایل خود را برای سفر نکردن به ایران به شهروندانشان گفتهاند و بد نیست ما هم بدانیم کجایمان میلنگد. من فقط مواردی را آوردهام که احساس کردهام مردم عادی (و نه دولت و حکومت) در تغییر آنها میتوانند نقش داشته باشند. نخواستم سیاسیاش کنم وگرنه حتماً همهی خوانندگان این متن موارد دیگری به ذهنشان میرسد که میتوانست جزو اینها باشد.
به آن کشور سفر نکنید.
- در آن کشور دستورالعملها و راهنماییهای دو زبانه برای امور روزمره (حمل و نقل، خرید، رستوران، امور بانکی و غیره) وجود ندارد.
- در آن کشور بسیاری از جادهها استاندارد نیست و خطرناک است. تلفات جادهای در آن کشور زیاد است.
- در آن کشور قوانین رانندگی به درستی رعایت نمیشود و رانندگی در آن کشور سخت و خطرناک است.
- در آن کشور دزدی و زورگیری زیاد است و ممکن است در خیابان اموال خود را از دست بدهید.
- در آن کشور ممکن است بی دلیل به زنان و دختران در خیابان دست درازی کنند و آنان را مورد آزار بدنی و کلامی قرار دهند.
- در آن کشور برخی از آزارهای خیابانی جرم به حساب نمیآید و همچنین نمیتوانید بابت آن شخصاً به کسی تذکر دهید.
- درگیریهای فیزیکی در آن کشور شایع است و هرگونه بحث امکان دارد پایان ناخوشایندی برای شما داشته باشد.
- در بازارهای آن کشور اجناس تقلبی زیاد است و فروشندگان موظف نیستند با شما صادق باشند.
- قاچاق مواد مخدر در مرزهای شرقی آن کشور رواج دارد و گاهی درگیریهای مسلحانه با نیروهای نظامی و خطر برای شهروندان را در پی دارد.
- اگر زن هستید توصیه میشود به تنهایی سفر نکنید و در اماکن خلوت به خصوص شبانه حاضر نشوید.
- از دید برخی از افراد آن کشور شما ممکن است «نجس» باشید! در تماس با وسایل عمومی و همچنین وسایل شخصی دیگران حتی برای کمک رساندن احتیاط کنید.
- برخی خدمات شامل حمل و نقل و تعمیرات، نظارت خاص و نرخ مشخصی ندارند و ممکن است هزینهی زیادی متحمل شوید.
- شما ممکن است به رسم «چانه زدن» که در بازارهای آن کشور رایج است آشنا نباشید و در خرید وسایل به خصوص در بازارهای سنتی دچار ضرر شوید و جنس را با قیمت غیرمنصفانه و بدون فاکتور به شما بفروشند.
ممکن است با خواندن بعضی از این جمعها بگوییم «خوب مگه چیه؟»، «خیلی جاها همینجوریه»، «بزرگنمایی میکنن»، …
من هم نمیخواهم بگویم فقط ایران بد است و همه جا بهتر از ایران است. نمیخواهم بگویم فقط «مردم» ایران بد هستند که باید درست شوند. میخواهم بگویم این حرفها هم پشت سر ایران هست و جاهایی هم در دنیا هست که هر کدام از این جملهها دوتا شاخ روی کلهی آدمهایش سبز کند.
نوشتههای مجید احمدی 